و دجله ، و در مادّه بابل ، در قاموس كتاب مقدس ، چيزى آمده كه خلاصه آن چنين است : آبهاى فرات و دجله در همه اراضى اين سرزمين جريان داشت ، بدين خاطر اراضى آنجا به فراوانى و بركت مشهور بوده و انواع ميوه‌ها و حبوبات در آنجا به دست مىآمد ، و نام قديم آن شنعار بوده است . « 1 » در مادّه بابل معجم البلدان آمده كه ، برخى از اهل تورات گفته‌اند : بابل همان كوفه است ، و نوح عليه السّلام پس از آنكه از كشتى پياده شده با همراهانش در پى محل سكونت و سر پناه شدند و در بابل سكنى گزيدند ، و بعد از نوح عليه السّلام گسترش يافتند . اما دفن آدم عليه السّلام ، در روايات مكتب خلفا آمده است كه ، نوح او را در بيت المقدس دفن كرده است ، و در روايات مكتب اهل بيت آمده كه ، نوح آدم عليه السّلام را در نجف ، در همين محلّى كه امام على عليه السّلام دفن گرديده ، دفن كرده است ، و نوح عليه السّلام نيز در همين محل دفن شده است . سكونت آدم عليه السّلام در عراق را آنچه در روايات زير آمده تأييد مىكند : اول : آدم عليه السّلام به مكه رفت و در عرفات و مشعر و منى وقوف كرد ، و توبه او در عرفات پذيرفته شد ، پس از آن در مكّه به حوّا پيوست ، و خداوند او را مأمور ساختن بيت اللّه كرد . و بعيد مىنمايد كه آدم عليه السّلام از مكان دورى مانند هند ، مأمور به حج شده باشد ، چنان كه در برخى از روايات - كه درستىاش نزد من ثابت نشده - آمده است . دوم : در روايات ديگرى آمده كه ، آدم عليه السّلام در منطقه غرّاى نجف دفن شده است . ، « 2 » و در روايات دفن خاتم انبياء صلّى اللّه عليه و آله و سلم آمده است : هر پيامبرى در همان جا كه قبض روح شده دفن مىگردد . « 3 » از مجموع آنچه بيان داشتيم چنين نتيجه مىشود كه : بهشت آدم عليه السّلام در اراضى فرات بوده ، و هنگامى كه از آن بيرون شد ، در نزديكى آن فرود آمد ، و خداوند آن باغ را خشكانيد ، و از صفحه روزگار بر انداخت ، و آدم عليه السّلام محلّ ديگرى را با درختان و كشت و كار احيا و

--> ( 1 ) - سفر تكوين : باب 10 و 11 و مادّه شنعار قاموس كتاب مقدّس . ( 2 ) - بحار ج 11 ص 268 . ( 3 ) - طبقات ابن سعد ج 2 قسمت دوم ص 71 ، سنن ترمذى كتاب جنائز ج 4 ص 235 .